Το πρόβλημα των ναρκωτικών δεν γνωρίζει πύλες στρατοπέδων. «Υπηρετεί» και αυτό μια πλήρη θητεία, ξεκινώντας από το κέντρο κατάταξης μέχρι την τελευταία μετάθεση. Πέρα όλων, η υπόθεση «ναρκωτικά στο στρατό» δεν περιορίζεται σε μια ιατρική προσέγγιση, αλλά τα τελευταία χρόνια ασκείται μια αρκετά προωθημένη για τα στρατιωτικά δεδομένα πολιτική.

Είναι γνωστό ότι η χρήση και η κατάχρηση εξαρτησιογόνων ουσιών αντανακλά ελλείψεις εκπαίδευσης, οικονομικά προβλήματα, ανεργία, φυλετικές διακρίσεις, ανία και ανωριμότητα, που χαρακτηρίζουν σε πολλές περιπτώσεις τις σύγχρονες κοινωνίες. Εκτός όμως από τους εξωγενείς κοινωνικούς και οικογενειακούς παράγοντες, η ίδια η προσωπικότητα του ατόμου δημιουργεί συχνά τις προϋποθέσεις για εμπλοκή με εξαρτησιογόνες ουσίες. Η «ειδική» αυτή προσωπικότητα περιγράφεται ως συναισθηματικά ανώριμη, παρορμητική, με στοιχεία άγχους και κατάθλιψης, με μικρή ή ανύπαρκτη ανοχή για οποιαδήποτε στέρηση και ανίκανη να δημιουργεί ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις. Μία τέτοια προσωπικότητα, σε συνδυασμό με την ψυχική ένταση που δημιουργεί η προσπάθεια η προσαρμογής ενός νέου ηλικιακά ατόμου στη στρατιωτική ζωή, το καταπιεσμένο ένστικτο ανεξαρτησίας και η επιθυμία φυγής από την πραγματικότητα της ζωής στο στράτευμα αποτελούν στοιχεία, που μπορεί να οδηγήσουν ένα στρατευμένο στη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών.

Έρευνες έχουν δείξει ότι υπάρχουν παράγοντες που συντελούν στη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών κατά τη διάρκεια της θητείας ενός νέου στις Ένοπλες Δυνάμεις οι οποίοι σχετίζονται με :
α) την απομάκρυνση από το οικογενειακό περιβάλλον (αυτή σε πολλές περιπτώσεις νέων γίνεται για πρώτη φορά όταν προσέρχονται για να καταταγούν),
β) τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν κατά την θητεία τους (όπως σωματική καταπόνηση, αυξημένες ευθύνες, άγχος, περιορισμένος ως ανύπαρκτος ελεύθερος χρόνος, κλίμα που δεν επιτρέπει την έκφραση συναισθημάτων, υποχρεωτική παρουσία)
γ) την υποτίμηση των συναισθηματικών αναγκών των εκπαιδευομένων από τους εκπαιδευτές τους και η εκ των πραγμάτων παραμέληση των προσωπικών προβλημάτων και,
δ) το ευάλωτο της ηλικίας των στρατευμένων (Δαρδαβέσης κ.α. 1995).

Παρόλα αυτά οι Ένοπλες Δυνάμεις λόγω της καλής οργανωτικής δομής που διαθέτουν και του μεγάλου αριθμού ατόμων νεαρής ηλικίας που τις πλαισιώνουν, μπορούν να αποτελέσουν ιδανικό χώρο οργάνωσης και εφαρμογής ενός προγράμματος πρόληψης. Το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να απευθύνεται στο τρίπτυχο διοίκηση – αξιωματικοί – οπλίτες με το παρακάτω σκεπτικό.

Οι Διοικήσεις των στρατοπέδων αποτελούν ίσως το πιο κομβικό σημείο στην στρατιωτική ιεραρχία κάθε στρατοπέδου. Είναι αυτοί που γνωρίζουν καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο τις ιδιομορφίες που μπορεί να παρουσιάζει το έμψυχο δυναμικό των στρατοπέδων που διοικούν. Η εκ της νομοθεσίας μεγάλης εξουσίας που κατέχουν οι διοικητές σε συνδυασμό με την κατάλληλη ενημέρωσή τους σχετικά με θέματα πρόληψης μπορεί να αποτελέσουν έναν ενισχυτικό παράγοντα για την πραγματοποίηση παρεμβάσεων στα στρατόπεδα της περιοχής μας. Αυτό άλλωστε συμπεραίνεται και από την προηγούμενη εμπειρία, όπου ένα μεγάλο ποσοστό των παρεμβάσεων στις Ένοπλες Δυνάμεις προήλθε μέσα από μια στενή συνεργασία των διοικήσεων των στρατοπέδων με το Κέντρο μας.

Η διεξαγωγή ενός σεμιναρίου που επεξεργάζεται θέματα ουσιών και πρόληψης αποτέλεσε μια καλή ευκαιρία για τους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων να έρθουν πιο κοντά στη σύγχρονη φιλοσοφία της πρόληψης και να ενημερωθούν πληρέστερα για θέματα τοξικοεξάρτησης. Αξιόλογο συμπέρασμα των ιδίων των συμμετεχόντων αποτέλεσε η διαπίστωσή ότι μέσα από τις συζητήσεις και το μοίρασμα εμπειριών, τους δόθηκε η δυνατότητα να κατανοήσουν καλύτερα τις ανάγκες των οπλιτών και να αναζητήσουν τρόπους που θα βοηθούσαν στην βελτίωση των σχέσεων και της επικοινωνίας μαζί τους.

Ταυτόχρονα η παροχή δυνατότητας στους οπλίτες να συμμετέχουν σε μια «ομάδα», η οποία στηρίζεται στη βιωματική διαδικασία, αντιπαραθέτοντας στη συνήθη πρακτική τον δημιουργικό στοχασμό και τη δράση, αποτελεί μια ευχάριστη αλλαγή στην ρουτίνα της στρατιωτικής καθημερινότητας. Μέσα σε κλίμα ασφάλειας και εμπιστοσύνης, οι οπλίτες έχουν την δυνατότητα να ανταλλάξουν προσωπικές απόψεις και αντιλήψεις και να αλληλεπιδράσουν με τρόπο πρωτόγνωρο για τα στρατιωτικά δεδομένα. Επίσης αξιόλογο στοιχείο παρεμβάσεων τέτοιου τύπου αποτελεί το γεγονός, ότι δίνεται η δυνατότητα στους συμμετέχοντες να μιλήσουν για τις δυσκολίες και τις ανάγκες που έχουν κατά την διάρκεια της στρατιωτικής τους θητείας μέσα σε ένα κλίμα ηρεμίας μακριά από την αγχωτική και στρεσογόνα καθημερινότητα του στρατοπέδου.

Με δεδομένα τα παραπάνω η παρέμβασή μας στο στρατό θα περιλαμβάνει:

Α) Συναντήσεις ευαισθητοποίησης με τους Διοικητές των Μονάδων
Β) Παρέμβαση σε Αξιωματικούς και Υπαξιωματικούς.
Γ) Παρέμβαση στους Οπλίτες